Safararkii biyaha la furay ee biyaha u dhimma waxa ku shaqeeya awoodda xuruufaha natiijada ah oo loo yaqaan enziimaha, kaas oo leh sababaha qalabka ah si kama ay ugu fashilmaato sida safararka caadiga ah. Sayniska dhexdeeda waa mid fiican si aan uga hadlin: protein kasle ayaan inay soo bixiyo sababaha nooc-sabab ah, amylase wuxuu idin heli karaa farshaxanka tacliisha ama qofka lagu jebinayo, halka lipase uu qabsado sababaha guryaha ama guryaha. Oogadeysiga muhiimka ah waxay muujisaa in khamriga la washtay iyadoo la isticmaalayo safararka enziimaha, waxay soo bixi kartaa 30% ka weyn si cad, haddana marka la isticmaalayo jahajaha biyo duqsi ah. Tan macnaheedu waa in khamriga ka dhacdo habboon yar yahay mudda dheer, maxaa yeelay ma jirto in la baaro biyo cimri badanaa.
Kila enziim waxa uu shaqeeya sida magaca lafur ah oo kala socon karta sababaha gaarka ah:
Ensaimuhu ay u shaqeynayaan waanan jeclan kartaa 30°C ilaa 40°C – duurda ah inay kordhataan hababka ilaa inkastoo aanay khashifin doonaan albaadhinka. 35°C:
Dhammaan addoommada khabit laa iibsan ee maalin-dhawr waxay u shaqeysaa si fiican sida kale ee aabbaarkan ka hoose 30 digrii Celsius, maxaa yeelay isku-dhufashada ensaymaha si fiican. Karaaraha Guddiga Kaanshada, Addoommada, iyo Alaabta Sare ku qoran 2020, ensaymuhu protease iyo amylase waxay la socdaan saafinaha xuninta ah si fiican 20 ilaa 40 digrii Celsius. Sababta addoommada biyaha biyaha duurka ah ay leeyihiin waa in lagu yaabo laba sababo siiyaad ah:
Waxbarra ayaa muujinaysa in sabuunka biyo biyaha biyaha jidhka u fiican ka shaqeeya 30 ilaa 40 daraja celsius. Markii jiddo celcelis ayaan la socda 35C, enziimaha protease waxay noqonaysaa mid walba si xoog leh, taas oo muujinaya wadar weyn (si toosan) 78% kaliya ka badan marka loo eego jiddo celceliska. Enziimaha lipase na wixii kale waxay bilaabtaan shaqada sare, isku dayita inay qarabtaan dhammaan xoolaha midhooyinka gurya ah sidii ay ku yeeshaan mararka qof ama labaad kaliya. Tijaabooyinka dunida saxda ah ayaa muujinaysa in khaladkooda la furayo kumitigubba saacad iyo afraar (saacad kasta) ee jiddo celcelis tan ay go’aansadaan inay diyaar daacad (si toosan) 95%) dhamaan cadadka jidhka caadiga ah sida cadadka beeraha ama cadadka xoolaha midhooyinka gurya ah. Waa naf ahaan in la raacdo in tirada weyn oo dadka raaceen jiddo celceliska hoose si ay ugu shaqeeyaan shaashaddooda.
Detergentaha biyoolojiga ah wax ku taajinaysaa inay leedahay enzaymaha oo kama dhawaad inay isticmaalka siyaasadda gaarka ah ee jiidha jidhka. Markii jidhka ka hooseeya 25 digrii Celsius, molekyuuluhu ma ugu dhex furin doonaan si buuxda, sidaa darteed daabuhu wuu dheer yahay inuu iskala soo saar. Lix marka kale, markii jidhka ka weynaa 45 digrii, enzaymuhu waxay bilaabi kartaa inay iska caadi-dhareer (waxaa la dhawaaqda denaturation) taas oo ku xunaysa shaqada ay sameeyeen. Waa lagu heli karaa xagga runta ah 30 ilaa 40 digrii oo jeeraha sax ku taajinaya. Tirooyinkan ee jidhka, waxaa jira farsamada adegga loo kala horumari karaa reyshinka kiimikiga ah iyadoo aan la dhashan inay dhibaatada enzaymaha. Tanu caawiya inay isku qaybin tahay shay adagga ah sida starichi, jabuumin iyo midabka ilaa qaansoood oo badbaadi kara inay dadka dhowbaan tahay.
Sabaayadka biyo-caliya ee ka timaad ugu wanaagsan yihiin sababtoo ah ay leedahay enziimto khususi sida protease iyo amylase oo lafurta u dhulka ahaanta badbaadkan. Waxa ku saabsan enziimtanu waxay uga fikirkaan tahay in ay shaqadaan si wanaagsan markii jiddo celcelinta uu socda xaddiga gaar ah. Sida lagaa soo jeedin karay Dhulka Sayniska Celiyaha 2022, markii biyaha ay ka danbeeyaan (sii ka weyn 60 digrii Celsius), enziimtuka bilaawday inay dhaafmaan shaqada, sababtoo ah habka ay dhacdo inta badan wuxuu gubaa habka. Tusaale ahaan lipase, waxay ka yar yahay inay furtaan dayriska marka la celiyo 65 digrii tan iyo 40 digrii, waana hoos u dhacaayo si toban ah 72% shaqada. Waxa kale oo ka dhigaysa arrin kan waa in, inkastoo ay shaqada ka hoos noqotay, ma jiro beddel darro ah oo muuqda ama leh sabaayadka, sidaa darteed dadku mayna oga in magacyada ay ka timid ma celi bixiya sida loo filay.
Marka laabta u dhaqaaqda aad u dheer tahay, gaar ahaan sii keliya 60 daraja Celsiyos, bulbulkihii ka shaqeeya si tuban ayaa mar dambe ah la gadoon jiraa, waayo marka laabta u dhaqaaqda waxaa loo qoraa "denaturation". Taajiladda soo socda guurkha Badhisaha Yarrixaanka Biochemical Research Journal, kadib marka laabta u dhaqaaqda 70 daraja, sadexiin kuma tobna enzaymka lagu helo addoommada caafimaadka ah ayaa jooji doona si joogto ah baaritaanka 15 daqiiqo. Halka enzaymkii laga yaabaa in ay ku qalbi doonto xagga laabta u dhaqaaqda wanaagsan, sababta saxda ah ee denaturation waa weyn maahiis ah, waayo waxay sidoo kale taabato hababka khaas ah ee ka dhigaysa saaran bulbulkihii protein-ka. Iyadoo la raacayo sida qalabka fiican loo qaado qalab ka qalab. Maamuus kamaa in dadka isku dayaya inay bishubartaan libaaska oo adeegsanaya addoommada biyo-celcelinta biyo-dheer leh waxay mararka qaar ku soo noqonaysaa macaamil oil ah oo jebinaysa libaaska.
Deterjentaha biyaha biyaha u fiican ayaa shaqeynaya si wanaagsan 30°C iyo 40°C. Dhammaan daryeelkan, ensaymuhu ayaa gaadhitaan hab dhulkaaga leh oo keliya ilaa la saaro xummuhsan, sidoo kale isku dayin in la saaro alaabta.
Haa, detergentaha biyaha ku tiisanyahay ensaymuhu waxay shaqeysaa si wanaagsan marka biyaha ahaada qalalan, gaar ahaan 20°C iyo 30°C, sababtoo ah goobaha ensaymaha iyo waqtiga dheer ee loo bixiyey.
Marka tirsiga ka weyn 60°C, ensaymuhu ku jira detergentaha biyaha waxay u khasnaan kartaa, taas oo muuqata in ay keento saamaysta alaabta.